Komunikacja – proste sposoby na jej rozwijanie

Kompetencje związane z komunikacją, kształtują się od urodzenia. W
pierwszych miesiącach życia dziecko komunikuje się niewerbalnie, a z czasem
dochodzą słowa i jego komunikaty stają się bardziej przejrzyste. Potem
nadchodzi czas, by umiejętności rozwijać dalej.

Kiedy maluch wchodzi w grupę rówieśników
w przedszkolu, zaczyna kształtować i rozwijać swoje umiejętności komunikacyjne.
Są jednak dzieci, które mają z tym większe problemy, a ich rozwój potrzebuje
pomocy.

Jak wspierać rozwój komunikacji?

Jednak znając podstawowe
założenia prawidłowej komunikacji, zdając sobie sprawę z tego, jak można
poszczególne narzędzia wykorzystać w praktyce, rodzice mogą w dużej mierze
samodzielnie kształtować poszczególne umiejętności dziecka. Podstawą jest
charakter relacji dziecko-dorosły, obie strony muszą podchodzić do siebie z
szacunkiem. Przekazanie swoich uczuć i pragnień w obliczu nieprzyjemnej
sytuacji lub proszenie o pomoc w silnych emocjach to coś, z czym czasem i
dorośli mają problem. Dla dzieci jest to jeszcze trudniejsze.

  1. Przede wszystkim trzeba rozmawiać. Rozmowa może
    dotyczyć każdej płaszczyzny życia, im więcej wymiany komunikatów, tym zasób
    słownictwa i sposób wyrażania, będzie szerszy.
  2. Podczas rozmowy unikajmy pytań zamkniętych,
    ułóżmy je tak, by dziecko musiało odpowiedzieć szerzej.
  3. Ważne jest systematyczne czytanie. To doskonała
    lekcja nowych słów, skupiania uwagi i rozwijania wyobraźni.
  4. Zachęcajmy dziecko do tego, by opowiadało o
    swoich uczuciach i zainteresowaniach. My również powinniśmy opowiadać o
    uczuciach, poprośmy dziecko o pomoc w pracach domowych. Poprzez nasz przykład
    musi wiedzieć, że ma prawo do proszenia o pomoc.
  5. Skutecznym sposobem na rozwój kompetencji
    komunikacyjnych będą również scenki.
  6. Bawmy się! Poprzez wspólną zabawę dziecko nie
    tylko uczy się słów, ale także ich praktycznego zastosowania w kontakcie z
    innymi. Im więcej ćwiczeń tego typu, tym łatwiej dziecku odnaleźć się w
    kontaktach z ludźmi poza domem.

Słuchanie a słyszenie

Choć słowa te brzmią podobne,
mają zupełnie inne znaczenie. Umiejętność słuchania u dzieci jest zależna od
tego, w jakim stopniu się koncentruje na tym, co jest mówione. Drugim
czynnikiem jest zrozumienie tego, co jest przekazywane w komunikacie. Umiejętne
słuchanie jest też zależne od reakcji w adekwatny sposób, poprzez zachowanie
lub słowa. Jak każdy z tych trzech czynników można rozwijać?

Trening koncentracji może
obejmować zabawy manualne jak lepienie z plasteliny czy konstruowanie czegoś.
Skupienie uwagi pozwalają trenować zajęcia, w których ważne jest czekanie na
swoją kolej, przestrzeganie reguł i kończenie zadania. Doskonale sprawdzą się
tutaj różnego rodzaju gry planszowe.

Częstą trudnością jest niezrozumienie
komunikatów. Zwracając się do dziecka, musimy używać krótkich i prostych
zwrotów. Trzeba tu uwzględnić wiek i możliwości dziecka. Warto poprosić, by
dziecko powtórzyło to, co usłyszało i w razie wątpliwości używamy innych słów,
lub wyjaśniamy to, co jest niejasne.

Wielokrotnie rodzice i
nauczyciele mówią, że dziecko słyszy, rozumie, ale jego reakcja jest
nieadekwatna lub jej brakuje. Z czego to wynika? Przyczyną często jest to, że
komunikat nie pokrywa się z tym, co interesuje dziecko. Najczęściej dotyczy to
tych przekazów, w których pojawiają się nakazy i zakazy, co już na wstępie
wywołuje opozycje.

Efektywniejsze słuchanie można uzyskać
poprzez kontakt fizyczny jak złapanie za rękę, czy wspomniane powtórzenie przez
dziecko komunikatu. Koniecznie trzeba utrzymać kontakt wzrokowy i nie krzyczeć
z jednego pomieszczenia do drugiego. Ponieważ dziecko uczy się poprzez
obserwację i naśladownictwo, nie można go ignorować, kiedy się do nas zwraca.
Musimy okazać zainteresowanie, pytać i pokazać, że słuchamy.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *